Odpowiedź eksperta:

Specjalista ds BHP

Według stanu prawnego: 13.07.2011
Jak prawidłowo udokumentować ryzyko kiedy występują czynniki chemiczne na stanowisku pracy?

Szczegółowe zasady dokumentowania ryzyka zawodowego stwarzanego przez czynniki chemiczne określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 30 grudnia 2004 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych. Zgodnie z definicją wynikającą z powołanego rozporządzenia, ryzyko zawodowe stwarzane przez czynnik chemiczny do prawdopodobieństwo czyli możliwość wystąpienia potencjalnej szkody zdrowotnej w warunkach stosowania czynnika chemicznego lub narażenia na czynnik chemiczny w miejscu pracy. Każdy pracodawca posiada zatem obowiązek ustalenia, czy w środowisku pracy występuje czynnik chemiczny, w jakimkolwiek procesie oraz dokonania w sposób udokumentowany oceny ryzyka zawodowego stwarzanego przez ten czynnik. Ocena ryzyka zawodowego powinna zawierać, oprócz informacji wynikających z § 39a rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bhp także: niebezpieczne właściwości czynnika chemicznego, informacje otrzymane od dostawcy dotyczące zagrożenia czynnikiem chemicznym oraz zaleceń producenta co do jego bezpiecznego użytkowania – dane te wynikają z karty charakterystyki każdego produktu czy preparatu chemicznego. Jeśli karta charakterystyki nie zawiera wszystkich istotnych informacji, pracodawca obowiązany jest pozyskać od dostawcy lub z innych dostępnych źródeł dodatkowe informacje, niezbędne dla właściwej oceny ryzyka. Należy ponadto określić rodzaj, poziom i czas trwania narażenia w związku ze stosowaniem czynnika chemicznego, które możne być różne na poszczególnych stanowiskach pracy. Jeśli ustalone zostały wartości najwyższych dopuszczalnych stężeń w środowisku pracy, jak też wartości dopuszczalnych stężeń w środowisku pracy, należy je podać w dokumencie oceny ryzyka zawodowego. W stosunku do każdego z zagrożeń pracodawca powinien określić środki zapobiegawcze, a następnie dokonać ponownej oceny ich efektów – wyniki oceny także należy zawrzeć w dokumentacji oceny ryzyka zawodowego. Wskazanym byłoby dokonać okresowo oceny stanu zdrowia pracowników, np. przez lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę lekarską, a wyniki oceny lekarskiej powinny znaleźć się w ocenie ryzyka. Ocena ryzyka zawodowego powinna także zawierać opis warunków pracy przy użytkowaniu czynników chemicznych, z uwzględnieniem ilości tych czynników – przy stosowaniu czynników chemicznych w procesach produkcji będzie to nawet opis całej technologii. Ocena ryzyka musi zawierać ocenę także tych prac, w czasie których może wystąpić istotny wzrost narażenia, w szczególności podczas remontów i napraw urządzeń, kiedy może np. dojść do niekontrolowanego wypływu czynnika, a także podczas innych działań, które mogą mieć szkodliwy wpływ na bezpieczeństwo lub zdrowie pracowników, nawet gdy podjęto wszelkie niezbędne środki zapobiegawcze.

Ważne: w przypadku narażenia pracowników na działanie kilku czynników chemicznych, należy ocenić ryzyko stwarzane przez wszystkie czynniki łącznie, ponieważ dopiero może to powodować zwielokrotnienie zagrożenia.

Każda ocena ryzyka zawodowego, w szczególności związana ze stosowaniem podczas pracy czynników chemicznych, powinna zostać dokonana w formie pisemnej. Jej wyniki powinny zostać przekazane lekarzowi sprawującemu profilaktyczną opiekę lekarską nad pracownikami.
Każdego pracownika należy zapoznać z wynikami oceny ryzyka zawodowego. Wskazane jest monitorowanie procesu technologicznego w którym stosowane są czynniki chemiczne oraz weryfikowanie składu chemicznego stosowanych czynników. W przypadku zmian przebiegu procesu lub składu chemicznego należy przeprowadzić ponowną ocenę ryzyka. Także postęp wiedzy medycznej w zakresie wpływu danego czynnika chemicznego na zdrowie ludzi stanowi podstawę dokonania ponownej oceny ryzyka zawodowego.

Podstawa prawna:

  • rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 30 grudnia 2004 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych (Dz.U. z 2005 r. nr 11 poz. 86 ze zm.)


NIE ZNALEŹLIŚCIE PAŃSTWO ODPOWIEDZI NA NURTUJĄCE WAS PYTANIE?
Prosimy skorzystać z wyszukiwarki, aby przeszukać pełną bazę pytań i odpowiedzi